+ Konu Cevaplama Paneli
1 den 5´e kadar. Toplam 5 mesaj bulundu
  1. #1

    Havcılık Terimler Sozlugu

    a the speed of sound ses hızı
    A/A
    air to air havadan havaya
    AAC army air corps havadan indirme birlikleri
    aae
    above aerodrom elevation havalanı üzerinde yukseklik
    AAI
    angle of attack indicator hücüm açısı göstergesi
    AAIB
    air accidents investigation board uçuş kazaları araştırma birimi
    aal
    above aerodrom level havaalanı seviyesinden yükseklik
    AAM
    air-to-air missile havadan havaya füze
    AAR
    air-to-air refuelling havada yakıt ikmali
    AATH
    automatic approach to hover helikopter için havada asılı durmaya otomatik yaklaşma
    ab initio
    from the beggining en başından başlamak
    abm
    abeam used to describe aircrafts pozition left or right 90 degrees bir uçağın 90 derece sol veya sağında bulunan
    ABN
    aerodrom beacon havaalanı işaret ışığı
    a/c
    aircraft uçak
    AC altocumulus bulutları
    acc
    altocumulus castellenaus cloud bulutları
    ACARS
    airborne communications addresing and reporting sistem havadan haberleşme ve durum bildirici sistem
    ACAS
    airborne collision avoidance system havada iken çarpışmayı önleyici sistem
    ACC
    area control centre (hava sahası) bölge control merkezi
    accelerate-stop distance calculated distance for an aircraft to accelarte v1 and reject take off to stop safely bir uçağın piste koşmaya başlayıp
    v1 süratine gelip kalkıştan vazgeçtikten sonra güvenle durabileceği mesafe
    ACMS aircraft condition monitorig system uçak durumunu kontrol ve muyane sistemi
    ACR
    aerodrom control radar havaalanı kontrol radarı
    ACZ
    aerodrom control zone havaalanı kontrol bölgesi
    a/d aerodrom havaalanı
    AD
    airworthiness directive uçuşa elverişlilik direktifi (uçaklar için) yetkili mercilerce setifikasyonundan sonra o tipe ait uçakların herhangi birinde meydana gelen bir arızanın diğer tüm uçaklarda da giderilmesi için tanınan süre ve yöntemleri içerir
    ADF
    automatic direction finder otomatik yön bulucu radyo alıcısı bulunan mıknatıslı aygıt non directional radio verici istasyonuna doğru yönelerek istikamet beliritir
    ADI
    attitude director indicator hal durum göstergesi uçakta pitch (yunuslama) ve roll (yuvarlanma) durumunu gösteren bir çeşit suni ufuk
    ADIZ
    air defans identification zone hava sahası tanımlama ve güvenlik bölgesi her ülkenin kendi sınırları boyunca yukselen hava sahası içine giren her uçağın güvenlik gerekçesi ile kimliğinin belirlenmesidir
    ADR
    accident data recorder kaza verileri kaydedecisi
    ADS
    automotic dependence surveillance uçaklarda bulunun GPS gibi cihazlar yardımı ile personel mudahalesi olmadan hava trafik kontrolüne durum bilgisi aktarılması
    aerodrom/airport elevation
    highest point off airports usable runway asml bir havalanının kullanımdaki pistinin deniz seviyesinden yüksekliği havaalanı yüksekliğidir
    AEW
    airborne early warnig havadan erken uyarı sistemi
    AFBair force base hava kuvvetleri üssü
    AFCS automatic flight control system otomatik uçuş kontrol sistemi bir tür gelişmiş otopilot
    AFI
    assistant flying instructor yardımcı uçuş öğretmeni
    AFIS
    aerodrom flight information sistem havaalanı uçuş bilgilendirme sistemi
    AGATE
    advanced general aviation transport experiment NASA tarafından yürütülen genel havacılığı geliştirme ve yenilik çalışmaları
    AFRP
    aramid fibre reinforced plastik aramid iplikli güçlendirilmiş plastik
    AFS
    aerodrom fire service havalanı itfaiyesi
    AFTN
    aeronautical fixed telekominications network yerde konuşlandırılmış uçuş planı meteoroloji bilgilerini yayınlayan iletişim havacılık iletişim ağı
    AG
    air to ground havadan yere
    agl
    above ground level yer seviyesinden yükseklik
    AH
    artificial horizon suni ufuk
    AHRS
    attitude-heading referance system gayro ve acclelerometerden aldığı verilerle istikamet ve durum bilgisi veren cihaz
    AI
    attitude indicator durum göstergesi
    AIAA
    area of intense aerial activity yoğun hava aktivitesi olan hava sahası (askeri)
    AIC
    aeronautical information circular CAA tarafından yayınlanan havacılık geniş kapsamlı bülteni
    AIP aeronautical information publication her ülkenin kendi sivil havacılık kurumunuca basılan havacılık esasları (mevzuatı)
    Airep
    form of reporting position and met in flight hava koşullarını rapor etmek (uçuşta esnasında)
    airproximity
    airmiss havada uçakların birbirine çok yaklaşması
    AIZ aerodrom information zone havalanı bilgilendirme bölgesi
    ALCM
    air lounched cruise missile havadan atılan cruise füzesi
    ALERFA
    alert phase of search and rescue arama kurtarma çalısmasının alarm bölümü
    Alpha
    angle of attack hücüm açısı birimi
    ALS
    aerodrom lighting sistem havalanı aydınlatma ışıkları
    alt altitude irtifa deniz seviyesinden yükseklik altimetre QNH deyken ölçülen yükseklik
    ALTN alternate uçuş planında inilecek havalanı musait olmadığında gidilecek yedek alan
    Altimeter setting
    barometric pressure reading altimetrenin milibar yada hektopaskal
    Veya inc/hg (usa)cisinden basınç okuyacak şekilde ayarlanamsı (QNH VE QFE )
    AM amplitude modilation bir çeşit radyo yayım usulu
    AME
    authorized medical examiner yetkili doktor (uçuş lisansı alacak olanları)
    AMRAAM
    advanced middle range air to air missile geliştirilmiş havadan havaya orta menzilli füze
    amsl
    above mean sea level deniz seviyesinden yükseklik
    ANR
    active noise reduction pilot kulaklıklarında dış gürültüyü önleyen bir sitem
    AoA
    angle of attack hücüm açısı uçağın uçuş istikameti ile kanatların ön kenarlarının arasındaki açı
    AOC
    air operator sertificate hava taşımacılık ve işletmecilik belgesi
    AOG
    aircraft on ground parça veya tamir gerektiği için uçamayan yerde yatan uçkalr
    AOPA
    aircraft owners and pilot association uçak sahipleri ve pilotlar derneği
    AP
    otopilot
    Apr
    approach control yaklaşma kontrol
    Apt
    airport havalanı
    APU
    auxillary power unit yardımcı güç ünitesi büyük yolcu uçakları ve jetlerinde bulunan küçük türbün motoru ana motorları çalıştırmaya yarar ve yerde iken klimayı vs çalıştırır.
    ARA
    advisory radyo area uçuş bilgilendirme bölgesi
    ARFOR
    area forecast bölge meterolojik tahmini
    ARM
    anti radiation missile radar tahrip füzesi
    ARP
    aerodrom referans point havaalını referans noktası
    AS
    altostratus bulutları
    ASDA
    accelerate stops distance available hızlanıp durmaya yetecek pist uzunluğu var
    ASI airspeed indicator hava hızıölçeri uçağın havadaki hızını ölçen cihaz
    ASM
    air to surface missile havadan yere füze
    Aspect ratio
    uçağın kanadının inceliğini ve akıcılını nitelemeye yarayan ölçü-oran
    ASR
    altimeter setting region altimetre ayarlama bölgesi kontrolör tarafından verilen bilgiler doğrultusunda QNH ayarı yapılması
    ASRAAM advanced short range air-to-air missile geliştirilmiş havadan havaya kısa menzilli füze
    ASW
    anti submarin warfare denizaltı karşı harbi
    ATA
    actual time of arrival kesin varış süresi
    ATC
    air traffic control hava trafik kontrolü
    ATCA
    air traffic kontrol asistanı hava trafik kontol assistanı
    ATCC
    air traffic control center hava trafik kontrol merkezi
    ATCO
    air traffic control officer hava trafik kontrol görevlisi
    ATD
    actual time of departure kesin kalkış süresi
    ATIS
    automatic terminal information service otomatik terminal bilgilendirme sevisi banda kaydedilmişi güncel bilgileri yayınlar
    ATLB
    air transport liscensing board hava taşımacılığı tescil dairesi
    ATM
    airspace and traffic menagement havasahası ve trafik idaresi
    ATPL
    airtransport pilot lisance hava taşımacılığı pilot lisansı 20000 kg üstü uçakları kullanacaklar için gereklidir
    ATS
    air traffic service hava trafik hizmeti
    ATSORA
    airtraffic service outside regulated area kontrol dışı bölgede hava trafik hizmeti
    ATZ
    areodrom traffic zone havaalanı trafiği bölgesi bir hava alanının en uzun pistinin orta noktasından itibaren 2 yada 2,5 nm (4km) çapında ve yerden 2000 feet (600metre) yüksekliğe kadar korunan alandır.
    AUW
    all-up weight tam yüklü ağırlık (uçalkklar için)
    avgas
    aviation gasoline uçak benzini pistonlu uçaklarda kullanılır oktan sayısı yüksektir
    avtur
    aviation turbine fuel kerosen turboprop ve jetlerde kullanılan uçak yakıtı
    AWACS
    airborne warning and control system havadan erken uyarı ve kontrol sistemi
    AWG
    aural warning generator işitsel ikaz cihazı
    AWR
    airborne weather radar meteroloji radarı
    Awy
    airway hava yolu
    base leg
    crosswind segment off aredrom bir hava alanında rüzgar altı paterni ile son yaklaşma arasındaki uçuş ayağıdır.

  2. #2

    Cevap: Havcılık Terimler Sozlugu

    BBJboeing bussines jet boeing in özel iş jeti 737 bazlı
    BBW brake by wire pilot frenleme emrinin tekerleklere hidrolik veya mekanik olarak değilde elektrik kablosu ile iletilmesidir
    bcn beacon işaret verici
    BCP break cloud procedure buluttan çıkış prosedürü
    BCPL
    basic commercial pilot licence temel ticari pilot liansı
    BFL
    balanced field lenght bir uçağın v1 hızında motor arızasına maruz kalsa da 50 ft kadar tırmanabileceği yeterlikte pist uzunluğudur
    BFO
    beat frequancy ossilator uçaklarda kullanılan otomatik yön bulucularda gidilecek beaconu belirlemeye yarayan sesli düzenek
    bizjetbussines jet özel iş jeti
    BKN broken cloud (5 ten 7 oktaya kadar olan bulut kalınlığı)
    BOW
    basic operating weight temel işletme ağırlığı ekipmanlar yakıtı ve pilotu dahil yüksüz olarak
    BRG
    bearing yöneliş bir uçağın yatay (ufki) doğrultusu pusula derecesi le ifade edilir
    B-RNAV
    basic area navigation system Bir uçağın GPS VOR DME olmadan uçuşun %95 inde artı eksi 5 nm den daha fazla rotadan sapmadan seyrini tamamlayacak şekilde ekipmana sahip olmasıdır
    BRS
    ballistic recovery system hafif uçaklarda hasar sonucu veya kontrol kaybında güvenli inişe imkan veren roket sistemi


    Ccelsius veya compas derece veya pusula değeri
    CAA civil aviation authority civil havacılık idaresi
    CAS
    calibrated air speed düzeltilmiş hava sürati yüksekliğe ve hava yoğunluna bağlı olarak değişiklik gösterir
    CAT
    clear air turbulance açık hava türbulansı
    CAVOK
    ceiling and visibility ok görüş uzaklığı ve tavan net en az 5 km görüş alanı en az 5000 feet bulutsuz yağışsız sis fırtına vesaire olmayan açık hava
    CAVU
    ceiling and visibility unlimited görüş uzaklığı ve tavan sınırsız. En az 10 km görüş uzaklığına sahip gökyüzü de tamamen bulutsuz olması gerkmektedir
    Cb
    cumulunimbus cloud (bulut)
    CC
    cirrocumuus (bulutu) cloud
    Cd
    coefficient of drag sürtünme katsayısı
    CDI course deviation indicator VOR indicatöründeki düşey iğne. Seçilen VOR radayaline göre uçağın konumunu gösterir
    CDU
    control display unit control göstergeleri tablosu
    ceiling
    height above ground below 20000 feet. Yerden yükseklik 20000 fete kadarki katman (6000 metre) bir uçağın service ceilingi servis tavanı denince 100ft/min den daha fazla tırmanamadan çıkabildiği yükseklik anlaşılır.
    CFD computation fluid dinamik akışkan dianmiğinin hesaplanması
    CFI
    chief flying instructor sorumlu uçuş öğretmeni
    CFIT
    controled flight into terrain yere doğru kontrollü uçuş
    CFRP
    carbon fibre reinforced plastik carbonfiberle güçlendirimiş plastik
    CG centre of graviti yerçekimi ağırlık merkezi her uçağın cg si ağırlık merkezi farklıdır bu sınırları aşacak şekilde uçağın yüklenmesi durumunda kontrol etmek zorlaşır ve tehlikeye girer
    CH
    compass heading pusula istikameti
    chord
    width of wing measured form leading to trailing edge bir kanadın hücüm kenarından firar kenarına enlemesine kesitindeki genişlik
    CHT
    cylinder heat temperature bir veya birden fazla silindir başı sıcaklığını olçen cihaz
    CI
    cirrus cloud (bulutu)
    circuit
    pattern around of an aeredrom which aircraft fly alan turu bir hava alanında kullanımdaki pistini referans alan sağa veya sola doğru olabilen sanal dikdördgen şeklindeki uçuş yolu
    CKD complitely knocked down tamamen sökülmüş bir uçağın başka bir bir yerde monte edilecek şekilde iyice sökülmesi
    CI
    coefficient of lift kaldırma katsayısı
    clamped
    closed aerodrom hava trafiğine kapalı havaalanı
    cld
    cloud bulut
    clean
    condition of aircraft flaps and gear retracted havadaki bir uçağın flapları ve iniş takımları içeri alınmış hali
    clearance
    authorization as requested given by controller uçuş kontrolöru tarafından pilota verilen musade (kalkış iniş taksi vb için )
    CMATZ
    combined air traffic military zone birleşik askeri hava trafik bölgesi
    C of A certificate of airworthiness uçuşa elverişlilik blgesi
    C of E
    certificate of experiance deneyim belgesi hususi pilotlara özel testlerden sonra 13 aylık süre ile verilen belge
    C of P
    centre of pressure kaldırma kuvvetinin uçağa etki eden noktası
    C of T
    certificate of test sınav setifikası
    COO
    chief operating officer baş işletme görevlisi
    CPL
    commercial pilot licence ticari pilot lisansı
    CR
    counter rotating genelllilke çift motorlu uçaklarda tork etkisinin gidrmek içi motorların dönüş yönünün birbirine zıt olacak şekilde ayarlanmasıdır
    Critical altitude
    maximum density altitude to maintain continious rated power pistonlu motorların maksimum gücünü devamlı surette erebileceği son yükseklik sınırı
    Critical engine
    the engine on multi engine aircraft whose failur will affect safety control etc birden fazla motorlu uçaklarda, bozulması durumnda kontrolun zorlaşacğı ve tehlikeye gireceği motora denir
    CRM
    cocpite resource management kokpit kaynaklarının idaesi
    Crosswind
    (leg) bir hava alanında uçağı kalktıktan sonra döndüğü rügar altı öncesi uçuş ayağıdır.
    CRP compulsory reporting point zorunlu rapor verme noktası (uçuş esnasında pilotlar için)
    CRS
    course uçağın gitmek istediği yatay doğrultunun pusala derecesi ile ifadesi
    CRT
    cathod ray tube catod ışın tüpü televizyon ekranları modern uçakların gösterge paneli
    c/s callsign çağrı kodu
    CS
    cirrostratus cloud (bulut)also constant speed propeller sabit hızlı pervane anl***** da gelir
    CTA
    control area kontrol bölgesi
    CTP
    chief test pilot şef test pilotu
    CTR
    control zone hava kontrol bölgesi
    CU
    cumulus cloud (bulut)
    CVR
    cockpit voice recorder kokpit ses kayıt cihazı
    CW
    clok wise saat istikametinde
    CZ
    control zone kontrol bölgesi


    DAAIS danger area activity information service tehlike bölgesi aktivite bilgilindirme servisi
    DAC danger area crossing service tehlike bölgesi geçiş servisi
    DADCdigital airdata computer system dijital hava veri bilgisayar sistemi
    dB decibel ses miktarı ölçü birimi
    D&D distress &diversion centre 24 hour listening service on VHF and UHV emergency frequency and locate them 24 saat bouynca UHF ve VHF bantlarındaki acil durum çağrılarını dinleyip gerekli yardımı yönlendiren servis merkezi
    deadstick descent and landing without engine power motor gücü olmadan ve pervane dönmezken alçalma ve iniş yapmak
    DCT direct doğrudan
    dead side opposite side of an airfield circuit pattern yaklaşmakta olan uçakların iniş için havalanı trafik yörüngesine girdikleri uçuş yolunun tam tersi istikamet
    Decca hyperbolic area navigation system daha çok denizcilik amaçlı kullanılan kuzey avrupada konuşlanmış bir dizi yer istasyonlarınca gönderilen sinyal alış verişine göre çalışan seyrüsefer sistemi
    density altitude pressure altitude corrected for air temperature havasıcaklığı için kalibre edilen basınca göre yükseklik
    DERA defance evaluation and research agency savunma değerlendirme ve geliştirme ajansı ingiltere de
    DETRESFA disstres phase of rescue arama kurtarma çalışmasının tehlikeli endişeli anı
    DF direction finding yön bulma havaalanı servisleri tarafından sağlandığı gibi uçaktaki ekipmanlarca da sağlanır
    DG directional gyro yönlü cayro ayrıca DI ye bakınız
    DH decision height karar yüksekliği bir alana inişte pilotun piste ne kadarlık bir alçalış oranı ile ineceğini pisti görüp göremediği inişi yapıp yapmama pisti kaçırırsa inişten vazgeçme prosedürlerinin nasıl uygulanacağına karar verilen yüksekliktir
    DIdirection indicator yön göstergesi uçağın manyetik istikametini gösteren bir cayro aleti pusuladaki okuma hatalarından uzaktır, yalnız arada bir pusula ile senkronize edilmesi gerekmektedir doğru bir yön tayini için
    DMEdistance measuring equipment mesafe ölçüm aleti yer ve hava kombinasyonlu bir aygıttır yer istasyonlarından alınan sinyaller ile uçaktan yer istasyonuna gönderilen sinyallerin hesaplamasını yaparak aradki farkı hesaplayarak mesafeyi verir ayrıca yere göre uçağın hızını ölçebildiği gibi tahmini varış süresini de gösterir.
    Doppler the cange in frequancy of light or radyo waves when source and receiver in motion sesin ışığın yada radyo sinyallerinin başka bir ortam ve nisbi hareket halinde oluşlarına bağlı olarak gelişen etki
    downwind the segment of an active runway flown resiprokal rüzgaraltı, bir havalanında kullanılan pistin paralelinde pistin uçuş istikametine ters uçuş dur
    DP dev-point pusulanın sapma açısı
    DR dead reckoning plotting position by calculating speed course time and wind against last known position kör tahminle yol bulma uçağın en son uçtuğu pozisyonu nazarı dikkate alarak hızı rüzgarı ve istikameti de hesaba katarak o anda nerede bulunduğunu nereye doğru gitmekte olduğunu bulmaktır (örneğin uçuşta kaybolmada başvurulan yöntemdir)
    dry emty fuel yakıt tanklarının boş olduğunu ifade eder tersi wet dir (dolu)
    Duplex radio system using seperate chanel for receiving and transmitting alıcı kanalı ayrı verici kanalı ayri iki fekans kullanan radyo sistemi
    DVOR doppler VHF omnidirectional range ayrıntı içi VOR a bakınız
    Dropping zone for parachuting etc. Paraşüt indirme, havadan yardım vs için uçaktan mühimmat ve birlik bırakma yeri


  3. #3

    Cevap: Havcılık Terimler Sozlugu

    EAA experimental aircraft association deneysel (kendiyapım) uçak birliği
    EADI electronic attitude director indicator televizyon ekranlı durum göstergesi
    EFIS e de bakın
    EAT estimated approach time tahmini yaklaşma süresi
    ECM
    electronic countermeasures electronik karşı önlem
    ECU
    electronik control unit elektronik kontrol birimi
    EDU
    elektronic display unir elektronik gösterge ünitesi
    EET
    estimated elapsed time tahmini geçen süre
    EFAS electronic flash approac light system elektronik flaş aydınlatmalı yaklaşma sistemi
    EFATO
    engine failure at take-off kalkışta motor arızası
    EFIS
    electronic flight instrument system elektronik uçuş aleti sistemleri günümüzde bir çok uçuş göstegelerinin yerini ekranlı elektronik göstergeler almış adına cam kokpit denilen yeni bir tasarımın öncüsü olmuştur
    EGT
    exhaust gas temperature ekzoz gazı sıcaklığı
    EHSI electronic horizontal situation indicator electronik ahaki durum belirteci HSI ye de bakın
    EICAS
    engine indicating and crew alerting system yeni nesil yolcu uçaklarında bulunan tv tüplü elektronik motor göstergeleri bir arıza durumunda personeli uyaran sistem
    ELBA
    emergency locatation beacon aircraft acil durum yer tesbiti yapan işaretçi uçak
    elev
    elevation yükselme
    elevon control surface of tailles airkraft yatay kuruk stabilizesi olmayan delta kanatlı uçakların hem elevator (kaldıraç) hemde aileron (kanatcık) görevi yapan kontrol yüzeyi
    ELİNT
    electronic inteligence elektronik haber alma
    ELT
    emergency locator transmitter acil durum yer belirten verici cihaz uçağa monte edili bir çeşit radyo verici uçak bir yer çarpmasıyla veya denize iniş yapması (ditching) durumunda aktive olur ve arama kurtarma ekibine yerini bulması için sinyal gönderir
    encoding altimeter
    bir çeşit electronik altimetre transponderle hava trafik kontrolüne veri ileterek uçağın yüksekliğini bildirir
    EROPS
    extended range oprations uzatılmış menzil operasyonları genellikle çift motorlu yolculuğun büyük bölümü su üzerinde geçen uçaklarla ilgili deyim
    est estimated tahmini
    ETA
    estimated time of arrival tahmini varış süresi
    ETD
    estimated time of departure tahmini kalkış süresi
    ETE
    estimated time en route tahmini yolda geçen süre
    ETOPS
    extended range twin engine operations çift motorlular için uzatılmış menzil operasiyonları
    Eurocontrolavrupadaki hava trafiğini düzenleme ve kontrol etmekle görevli 27 avrupa ülkesinin üye olduğu merkezi Belçika ve Hollandada olan kuruluş



    F fahrenheit ısı birimi
    FAA federal havacılık idaresi amerikadaki sivil havacılık kuruluşu
    FADEC full authority digital engine control tam donanımlı bağımsız dijital motor kontrol ünitesi
    FAF final approach fix aletli iniş için yaklaşmaya başlanılan nokta
    FAR federal aviation regulation federal hvacılık düzenlemesi mesela FAR-23 denince azami kalkış ağırlığı 12500lb yaklaşık 6000 kg kadar olan uçaklar hakkındaki düzenleme ve tescil kaideleri anlaşılır
    FBL fly-by-light pilot kontrol kumanda emirlerinin mekanik kablolar ile değilde fiber optik sistemlerle ilgili kumanda yüzeylerine iletilmesidir
    FBW fly-by-wire pilotun kumanda emirleirinin konrol yüzeylerine mekanik bağlantı yerine elektrikle iletilmesidir
    FCLflight crew licencing uçuş personeli yetkilendirme
    Fcst forecast hava tahmini
    FDR flight data recorder uçuş veri kaydedicisi kolay bulunsun göze görünsün diye turuncu renkte olmasına rağmen adına karakutu denilen içinde uçağın uçuş parametrelerinin muhafaza edildiği (yükseklik, hız, yönü vb gib)bir kaza sonrasında incelemek üzere kaydedilen kutu
    feather of a proppeler genellikle pervaneye ait bir özellik kalkışta ve tırmanışta performans arttıracak şiekilde pervane açısının değiştirilesi veya düz uçuşta sürat yapmak için gerekli ayarlamayı yapmaya yarayan bir özellikle ayrıca motorlu glider larda pervane içeri katlanabilir
    FEW few cloud az bulutlu 1-2 oktas
    FF fuel flow yakıt akışı
    FFPS free fall parachuting site serbet düşme paraşütle atlama sahası
    final final approach son yaklaşma inişi son aşamasıdır ve piste yaklaşık 4 nm (7.2 km) kala dan itibaren başlayan aşamadır
    FIC flight information center uçuş danışma danışma merkezi
    FIR flight information region uçuş bilgilendirme merkezi
    FIS flight information sevice uçuş bilgilendrirme servisi
    FJfast jet hızlı jet (askeri)
    FL flight level uçuş seviyesi standart atmosfer basıncına ayarlanmış (1013.2 mb)altimeterenin göstediğ irtifa değerinin foot cinsinden yüzdelik ifadesi yani FL 330 demek 330x100=33000 feet demektir aynı şekilde 9000 feet FL90 olarak ifade edilir
    flagwarning signal in certain flight instrument bazı seyrüsefer aygıtlarında aletin yeterli doğrulukta çalışmadığını veya yer istasyonundan alınan sinyallerin yeterli olmadığını belirten ikaz işareti
    flameout combustion failure in a tirbune engine türbübünlü motorlarda motorun ateşleme arızası güç kaybı ile neticelenen motor durması
    flaperon control surface acting as flaps and aileron hem flap hemde kanatçık olarak görev yapan kumanda yüzeyi
    flat rating tirbünlü yada turboshaft motorlarda deniz seviyesinden yüksek irtifalara kadar sabit güç üretmesini sağlayacak şekilde rolanti ve motor güç ayarlamsı
    flickereffect nausea ,vertigo effect dönen pervanelerin günışığında yansıyan parlamalarına bakmak sonucu oluşan baş dönmesi deniz tutması veya göz kamaşması etkisi
    FLIR forward looking infrared ileri bakışlı kızıl ötesi alıcı
    FLPFM foot launched powered flying machine motor takviyeli insan koşmasıyla, havalanan bir çeşit paraşüt paramotor
    flt flight uçuş
    flutter unstable oscillation of an aerofil surface in flight which can lead to catastrofic airframe failure uçağın dış uçucu yüzeylerinde meydana gelen kararsız-rastgele titreşimler (uçağın harabiyetine yol açabilir)
    FM frequancy modulation birçeşit radyo yayın sistemi
    FMC flight menagement computer uçuş yönetim bilgisayarı genellikle yolcu uçaklarında bulunan gidilecek limanlar rotalar varış satleri vs gibi bilgilerin bulunuğu otopilotla birlikte çalışan pilotun iş yükünü azaltan sistem
    FMS flight mnagement system uçuş idare sistemi
    FO first officer yardımcı pilot
    FOB fuel on board uçağımda yakıt var(acil iniş yapma durumunda yangın tehlikesine karşı geekli tedbirlerin alınacağını hatırlatır)
    FOD foreign object damage yabancı madde hasarı
    FPL filled flight plan uçuş planı doldurulmuş
    fpm feet per minute dakikadaki feet (30.8 cm)sayısı tırmanma ve ya alçalma oranı ölçüsü
    free call atc statement advising to pilot change frequancy when ready pilota istediği zaman frekans değiştirebileceğini belirten kontrolör mesajı
    FRTOL flight radiotelephony operator licence uçuş telsiz kullanıcı belgesi her havacı için gereklidir
    FSfractotratus cloud (bulutu)
    ft feet (30.8 cm lik ölçü birimi)
    FTO flying training organization uçuş eğitim organizasyonu
    FWF firewall forward ateş duvarı (motorla kabini) ayıran bölme



    g the accelaration force or gravity ivmelenme kuvveti yada yerçekimi ivmesi yerde iken 0 dır. (+) veya (-) olabilir uçak burunyukarı doğru halde bir daire (loop) çizerse + g oluşur sürati fazla ise g miktarı da artar burun aşağı daire çizerse (-) g oluşur. uçakların + g kabiliyeti, – g den daha fazladır
    g-loc g induced loss of conciousness g kuvvetinden kaynaklanan bilinç kaybı. Aşırı + g de gözler kararır ve baylma olur beynin kansız kalması. aşırı – g de ise beyne ve gözlere aşırı kan dolar bu daha tehlikelidir birincisinin geri dönüşü varken, bu ölümcül olabilmektedir en basiti göz damarları çatlaması sonucu retinada hasar veya kalıcı körlük olabilmelktedir
    GA general aviation genel havacılık havayolu taşınmacılığı veya askeri havacılığın dışında kalan havacılıktır hoby , özel iş jetleri paramotor vs gibi
    GAMA general aviation manifacturer association genel havacılık imalatçıları birliği
    GAPgeneral aviation propulsion genel havacılık itki gücü NASA tarafından organize edilen genel havacılık için yeni motor dizayın ve teknolojileri geliştirme programı
    GCA groun controlled approach yer kontrollü yaklaşma pilota yerden precision approach radarından gelen bilgilerin (azimut yükseklik vs ) iletilerek inişe yardımcı olunmasıdır askeri amaçlıdır
    GFT general flying test pilot olacak olanlara uygulana genel test tir
    Glonass global orbiting navigation satelite system rusya tarafından uzaya gönderilen yer koordinatları bulmaya yarayan GPS sistemi amerikan navstar uyduları serisinin rusyadaki karşılığı
    GMTgreenwich mean time şimdi ise artık UTC oldu
    gnd ground yer
    go-around climb away from an approaching runway inişi iptal et başka sefer dene anl***** gelen söz eskiden overshoot idi
    GP glidepath uçağın süzülme yolu
    gbh galons per hour saatte harcanan yakıt miktarının galon(4.5 litre) ifadesi türbünlü uçaklar için libre/saat kullanılır
    GPS global positioning sistem global yer belirleme sistemi öncelikle askeri amaçla düzenlenen sonra tüm civil alanlara açılan, uydular sayesinde yer yüzündeki bir noktanın koordinatlarının net şekilde belirlenmesidir (15 cm askeri, civil içinse birkaç metre hassasiyet yanılma payı var)
    GPU ground power unit yerdeki güç ünitesi
    GPWS ground prximity warning system yere yaklaşım uyarı sistemi bir çeşit radar ile çalışan yere çarpma önleyici sistem yere çok yaklaşıldığında çarpışmaya 15 saniye kala sesli uyarı veren sistem bunun gelişmiş şekli olan Enhanced GPWS de ise yere 60 ve 30 saniye kala aralıklarında uyaran, bunu electronik göstergede görüntüleyen ve uçağın 2000 feet çevresini tarayan modeli de mevcut
    GRADU gradual tedrici (meteroloji durum raporunda )Green genellikle yolcu uçakları için kullanılan deyim, uçabileck şekilde minumum aksesuar var ama donatıları eksik döşemeler dış boya ilave göstergeler vs sonradan takılır
    GS glideslope dikey iniş çizgisi aletli iniş sisteminde göstergedeki dikey çizgi pisti belirleyen imleç
    G/S groundspeed yer hızı uçağın yere göre hızı



    H24 yirmidört saat boyunca hizmet
    H+ ...saat artı şukadar dakika
    HAA historic aircraf association tarihi uçak cemiyeti
    half-milliyon 1:500.000 ölçekli uçuş haritası
    HAS hardened aircraft shelter güçlendirilmiş uçak koruganı
    Hdg heading baş istikameti uçağın burnunun göstediği doğrultunun pusula derecesi
    Heavy suffix indicating that is large airliner telsiz konuşmaları sonuna eklenen uçağın büyük ve yakıt yükü ile dolu olup ağır olduğunun ifade eder ardındaki uçakları da wake turbulance konusunda uyarır
    hertz standart radyo frekans birimi saniyedeki titreşim sayısı
    HF high frquancy band yüksek frekans bandı 3-30 Mhz arasında olup uzun mesafe haberleşmesinde kullanılır
    Hg basınç olçü birimi civanın sembolü
    HIAL high intensity approach lighting yüksek etkili iniş yaklaşma aydınlatması
    HIGE hover in ground effect helikopterler için yer etkisinde havada durma IGE ye de bakın
    HIRF high intensity radiated fields yüksek etkili elektromanyetik alan
    HIRTA high inensity radyo transmission area yoğun telsiz haberlşme alanı
    HJsunrise to sunset gündoğumundan gün batımına
    HMD helmet mounted display kaska monteli gösterge
    hmr homer HF veya VHF yön bulma istasyonu
    HMR helikopter main rout helikopter ana yolu
    HN sunset to sunrise gün batımından gün doğumuna
    HOCAChands on throttle and cyclic helikopterler için elller gazda ve kumanda kolunda uçaklar için ise HOTAS denir eller gaz kolu ve stick de ergonomik kokpit dizaynıdır pilotun iş yükünü hafifletir askeri amaçlı dır bilot elini kumanda kollarından ayırmadan telsiz habeleşmesini, hedef takibini, füze kitleme ve ateşlemesini yapabilir
    HOGEhover out of ground effect yer etkisi dışında havada asılı durma helikopterler için
    holding pattern bir uçağın bir sonra gelecek kontrolor emrine veya musadesine kadar mevcut yönünü ve istikametini muhafaza ederek uçması
    hot-and-high yüksek ve sıcak yüksek rakımlı ve hava sıcaklığı yüksek yerde olan havaalanı tanımlalaması, uçağın performansını kısıtlar kalkış için yerde koşma süresi uzar yakıt tüketimi artar vs
    hPa hectopascal hava basıncı ölçü birimi milibara eşit
    hrshours satleri
    HRZ helikopter restricted zone helikoptere sınırlı alan
    HUD head up display baş üstü göstergesi uçaktaki göstergelerin tüm bilgilerinin bir araya toplanıp projeksiyon sistemi ile ön cama yansıtılması böylece pilot camadan dışarı bakarken göstergeleri takip edebilir. asıl göstergeler ise HDD head down display olarak adlandırılır


  4. #4

    Cevap: Havcılık Terimler Sozlugu

    IAC instrument approach chart aletli yaklaşma haritasıIAOPAinternational council of aircraft owners and pilot association uluslar arası uçak sahipleri ve pilotlar derneği conseyi
    IAP instrument approach procedures aletli yaklaşma usulleri
    IAS indicated airspeed bir uçağın hava içindeki hızı. İrtifa, hava sıcaklığı pozisyon gibi etkenlere karşı düzeltilmemiş hız göstergesinden okunan değerdir TASa da bakın
    IATA international air transport association uluslar arası hava taşımacılığı birliği
    i
    bn
    identification beacon kimlik tanımlayıcı işretçi
    i/c
    intercom dahili haberleşme
    ICAO
    international civil aviation organization uluslararası civil havacılık örgütü
    ident
    morse code seyrusefer cihazlarında yer istasyonu kimliğini belirten mors alfabesiyle gönderilen sinyal ayrıca telsiz cihazındaki bir düğme basılınca uçağın yer radarındaki yansıması görülür
    IF
    instrument flying aletli uçuş
    IFCS
    integrated flight control sistemi
    IFF
    identification friend or foe dost veya düşman tanımlama genellikle savaş uçaklarında özel bir sinyal göndererek dost uçaklarca tanınmaya yarayan bir tür sinyal verici
    IFR
    insrument flying rules aletli uçuş kaideleri
    IFRA
    in flight refuelling area havada yakıt ikmali bölgesi (askeri)
    IGE
    in ground effect helikoterler için hemen altlarında bulunan yer etkisinde oluş helikopterler altlarında bir zemin varsa daha yüksek irtiflarda havada asılı durabilirler (hover) mesela bir dağ silsilesi sırtı yada yamacı
    IGS
    instrument guidence system aletli klavuz sistemi
    ILS
    instrument landing system aletli iniş sistemi havalanlarına her hava şartında inmeyi sağlar iki radyo sinyal hüzmesi uçağın pisti kolaylıkla bulmasını sağlar bir glideslop düşey çizgi doğru alçalma değerleri içinde kalmasını sağlar öbürü lokalizer oda sağa sola kaymadan pisti ortalamayı sağlar
    IMC
    instrument meterolojikal condition kötü hava şartlrında aletlerle uçakbilmek için gereken şartlar lisans
    Inmarsat
    international maritime satellite organisation uluslar arası denizcilik seyir uydu sistemi organizasyonu
    INS
    inertial navigation system bir çeşit cayroscopik temele dayanan seyrüsefer sistemi uçağın hızını yönün ve pozisynunu hesap ederek o anki konumunu enlem ve boylamını büyük bir hassasiyetle tesbit edebilir büyük yolcu uçakları ve askeri jetlerde vardır
    IR
    instrument rating aletli uçuş yetkisi
    ISA
    international standar atmosfer 1013.2 milibar hava basıncına ve 15 celsius derece hava sıcaklığına standart atmosfer denir uçakların performansları standart amosfere göredir bu şartların değişmesi hava sıcaklığının artması durumunda performans figürleri değişi8olumsuz yönde etkilenir)
    ITT
    inter turbine temperature türbün içi sıcaklık
    IVSIinstantaneous vertikal speed indicator anlık dikey hız göstergesi varyometre



    JAA joint aviation authorities merkezi Hollanda da bulunan pan-european 27 üye devletin ortak girişim olan avrupa havacılık idaresi
    JAR
    joint aviation requirements yukardaki örgütün mevzuatı
    JATO/RATO
    jet/roket assisted take off jet veya roket yardımı ile kalkış genellikle ağır askeri nakliye uçaklarında kalkış mesafesi kısaltmak için monte edilmiş destek
    Jeppesen amerikada gelişen ve tüm dünyanın kullandığı tüm havalimanlarının yaklaşama ve iniş krokilerinin bulunduğu uçuş kartları



    kHzkilohertz radyofrekansının saniyedeki titreşim sayısı birimi Hertzin 1000 misli
    KIAS knots indicated airspeed hava süratinin knot cinsinden ifadesi
    kN
    kiloNewton motor itiş gücü birimi 1 kN=22484 lb/st
    knot (kt) saatte bir deniz mili (nm) değerinde havacılık hız birimi 1 knot 1.8 km /saate eşittir
    uçağın hızı söylenirken şu kadar knot (nat okunur)denir. saatte ..şu kadar knot denmez
    kW kilowatt güç birirmi 1 kW=1.341 hp



    latlatitude enlem
    LCD liquid cristal display sıvı kristal gösterge dijital ekran
    LCZ
    lokalizer aletli inişte bistin yerini gösteren radyo sinyal yayıcısı
    LF low frequancy 30 ile 300 kHz arasındaki telsiz bandı
    LFA
    low flying area alçaktan uçuş bölgesi askeri uçaklar için
    LOC
    localizer
    locator
    yer belirleyici aletli inişte son yaklaşamayı yapmayı sağlayan non-directional radyo vericisi
    LOM
    locator outer marker locatorun dış belirten işaret
    lon longitude boylam
    LORAN long range low frequency hiperbolic radiyo navigation yer istasyonlarından göderilen radyo sinyallerinin geliş zamanlarındaki farkları ölçerek mesafe ve yön tayini yapan bir çeşit seyir sistemi 100-110 kHz bandında çalışır ve 600-1500 nm menzili vardır




    Magmagnetik manyetik
    m/s
    mete bölü saniye uçaklarda tırmanma hızı ölçüsü
    Mach number
    mach (mak)sayısı doğru hava hızı oranı, 1 Mach deniz seviyesinde ses hızına eşittir standart atmesfer şartlarında (ısa) saniyede 1100 feet (330m) veya saate 760 mil (1100 km/saat) dir
    MATZ
    military aerodrom trffic zone askeri havalanları üstünde 3000 feet e kadar yüksekliğe ve yerde de havaalını 5 nm çevresindeki uçuşa sınırlı alandır
    Mayday uluslar arası havacılık yardım çağrısı peşpeşe 3 kez hızlıca tekrar ederek söylenir ve acil yardım yapılmasını zorunlu kılan çağrıdır fransızca m’aidez=bana yardım ediniz den gelir
    MDA
    minimum descent altitude pisti görmeden visual referans olmadan son yaklaşmada bir uçağın alçalabileceği minimum yüksekliktir burdan aşağı alçalınmaz
    MDH
    minimum descent hight asgari alçalış yüksekliği. pist için yeterli görüş yoksa alçalmaya başlanılmaması gereken seviye
    ME
    multi engine birden fazla motorlu uçak
    Met
    meteroloji
    MF medium frequency 300-3000 kHz arasındaki radyo frekansları
    MFD
    multi function display çok fonksiyonlu gösterge meteroloji radarından hava durum bilgisinden tutun da haritalar, uçuş göstergeleri motor kontrol göstergelerine kadar kombine edilmiş bir çeşit tv ekranlı gösterge paneli
    MH
    magnetic heading manyetik pusula yönü
    minimumsuçuşun belirli aşamasındaki(kalkış, aletli iniş vs)hava durumu uygunluk şartları gereksinimi
    mkr marker beacon aletli imiş sisteminin bir parçası 75 MHZ bandını kullanan eliptik veya fan şekline yere dikey doğrultuda sinyal gönderen glideslop (süzülüş) çizgisi boyunca belirli noktaları belirleyen sistem MM ve OM ye de bakın
    MLS microwave landing system eski ILS sisstemi yerine geçmesi öngörülen yeni ve hassas aletli iniş sistemi
    MLU
    mid-life update askeri veya yolcu uçaklarında faydalı ömür ortalarında servis ve kaabiliyetleri arttırmak, ömrünü uzatmak amacı ile yeni ilaveler, bakım ve güçlendirmeler yapılması
    MLW maximum landing weight azami iniş ağırlığı bir uçağın inmeden önce yakması veya boşaltması gereken (jettison) yakın miktarının üzerindeki ağırlığa sahip olması
    MM
    middle marker orta işaretçi İLS sisteminde glideslopta karar yüksekliği desicion pointi belirleyen işaret sistemi
    Mmo
    maximum operating mach number uçağın azami işletme süratinin mach cisinden ifadesi
    Mode A bir çeşit verici, uçağın kimliğini tesbit eder
    Mode C
    uçağın kimliğinin yanında irtifasını da tesbit eden verici (transponder)
    Mode S
    yukardaki A ve C modlarının sahip olduklarının yanında dijital integrasyon yeteneğine sahip
    transponder
    mogas
    mobile gas araç benzini bazı uçak motorlarında kullanma müsadesi vardır
    MPA
    man powered aircraft insan gücü ile uçan hava araçları
    MRW
    maximum ramp weight bir uçağın kalkabileceği azami ağırlıktan daha fazlası pist başına gidene kadar ve kalkış izni alana kadar geçen beklemede yakabileceği ağırlık faslası
    mps
    metre/saniye tırmanma ölçüsü birirmi
    MSA
    minimum safe altitude asgari emniyet irtifası
    msl
    mean sea level deniz yüzeyinden yükseklik
    MTOW
    maximum take-off weight azami kalkış ağırlığı bir uçağın yakıt ve istiab edebileceği yükle birlikte sertifikasında belirtilen kalkış ağırlığı




    navaid navigational aid seyrü sefer yardımı
    NDB
    non directional beacon uçağın ADF si tarafından alınan düşük frekanstan mors kodu ile birlikte yayın yapan radyo vericisi yön bulmaya yarar
    nM
    nauical miles deniz mili 1nM=1800 metre
    NOE
    nap of earth genellikle askeri uçaklarda yeryüzü kıvramlarını takip ederek görülmeden uçmak
    NOTAM
    notice to airman sivili havacılık otoriteleri tarafından yayınlanan yenilik veya değişiklikleri içeren (trafiğie kapalı alan uçuş yolları vs) bildiri
    NOTAR
    no tail rotor mc donnel douglas patentli buluş kuyruk pervanesi olmayan helikopter onun yerine kuyruk uzantısı içinde dönen fan bulunur bunun oluşturduğu hava akımı kuyruk yanından dışarı atılarak anti tork effekti sağlanır
    NS
    nimbrostratus cloud
    NTSB
    national transport safety board ulusal taşımacılık ve emniyet dairesi (amerikan)
    NVG night vizion gogle gece görüş başlığı




    OAT outside air temperature dış ortam hava sıcaklığı
    OBI
    omni bearing indicator çok yönlü gösterge
    OBOGS
    on board oxygen genarating system askeri uçaklarda oksijen üreten sistem
    obst
    obstruction engel
    OCA
    obstacle clearence altitude engel aşma yüksekliği
    OGE out of ground effect yer etkisinde olmamak helikopterler için.
    IGE ye bakın
    okta gökyüzünün bulutla kapalılık derecesi 1 0kta = gökyüzünün sekizde biri bulutla kaplı demektir (latincede okta=8)
    OM outer marker
    ILS sisteminde glideslop ile localiserin kesiştiği yere yerleştirilen işaretleyici
    Omega yüksek doğruluk–düşük frekanslı uzun mesafe seyir sistemi yardımcıları tüm dünyada sekiz yere konuşlandırılmış yer istasyonları sayesinde askeri ve sivil yolcu uçaklarının kıtalar arası uçuşta yön bulmalarına yarar
    overcast tamamamen bulutla kaplı gökyüzü, 8 oktas bulut




    P1 pilot in command uçağı o anda idare eden (kullanan) pilot
    P2co pilot yardımcı pilot
    Panuluslar arası acil durum çağrı sinyali
    PAPI precision approach path indicator hassas iniş yolu belirteci havalanı pist başlarına konmuş görerek uçuşta inişi kolaylaştıran bir dizi ışıklı işretçiler
    PAR precision approach radar hassas yaklaşama radarı birincil radar ekipmanı son yaklaşmadaki uçakların yükseklik hızı ve yolunu takip ederek onları inişe getiren sistem
    paxpassengers yolcular
    permit to fly uçuş musadesi eski uçağın replikaları restoreleri ve evde yapılanlar için verilen uçabilirlik izin belgesi
    PF pilot flying birden fazla pilotlu uçaklarda uçağı o anda kullanan pilot
    PFD primary flight display birincil temel uçuş ggöstergeleri
    PIC pilot in command uçağın o anda kullanan pilot
    PIO pilot induced oscilation aşırı kumanda uygulaması sonucu düz uçuşta meydana gelen dalgalanma ve salınımlar
    PLN flight plan uçuş planı
    PMS performance menagement sysytem güç denetim sistemi
    PNF pilot non flying çok pilotlu uçaklarda uçağı o anda kullanmayan pilot
    POB persons on board uçakta yolcu var anlamında
    POH pilots operating handbook uçağın kullanım klavuzu
    PPL privat pilot licence hususi pilot lisansı PPL (H) helikopterler için PPL (microlight )
    PPOprior permition only sadece önceden izin alınarak inilen havalanları
    Procedure turn aletli inişte uçağın son yaklaşamaya girmesi için gidiş istikametinin zıddına döndüğü safha
    psipound per square inch basınç birimi
    PTT press to talk /transmitt kontrol kolu üzerinde bulunan tesiz haberleşemsini sağlayan mikrofon düğmesi
    Purple airspace karaliyet ailesinin uçuşu için notamlanan özel hava sahası (ingiltere)


  5. #5

    Cevap: Havcılık Terimler Sozlugu

    QFI qualified flying instructor yetkili uçuş öğetmeniQDM magnetic heading to a direction finding station yön bulma istasyonuna doğru yönelinen manyetik
    istikamet
    QDRmagnetik bearing from the sation yer istasyonundan geri dönüşte istikamet
    QFEatmosferic pressure at aerodrom havalanı bölgesinde hava basıncı
    QNE 1013.2 milibara ayarlı altimetreQNH havalanı dışında kalan bölgede deniz seviyesinden yükseklik yerel metereoloji istasyon verilerine göre
    ayarlanır
    QUJtrue bearing gerçek istikamet



    R&D research and development araştırma geliştirme (ar-ge)rabbit lights havalında yanıp sönen ışıklarRAMradar absorbent materiyal radar sinayallerini emici madde
    RAS rectified airspeed düzeltilmiş hava sürati dış ortam sıcaklık istikamet vs açısından göstergedeki hızın yukardaki şartlar göz onüne bulundurularak gerçek hızın bulunmasıdırRASA radar advisory servis area radarla kontrol edilen hava sahası uçk trafiğini güvenli şekilde yönlendrilmesiRAT ram air turbine uçağın elektrik sistemlerinde arıza meydana geldiğinde aşağı salınarak hava akımının geçişinden elektrik elde eden sistemRate 1 turn birinci derece dönüş saniyede 3 derecelik dönüş ifa edecek şekilde yatış dakikda 180 dereceRating pilot lisansına yeni yetkiler eklemek gece uçuş veya aletli uçuş yeteneği gibiRCL runway centre line pistin orta çizgisiRH relative humidity nisbi nemRMIradio magnetic indicator DI, VOR ve ADF ile conbine şekilde çalışan yer istasyonuna yönü ve uçağın doğrultusunu göstern seyrüsefer yardımcı cihazıRNAV aea navigation birçeşit compüter destekli radyo navigasyon sistemi RON remain overnight gece boyunca kalmak uçmamakRP reporting point rapor verme noktasıRPS regional pressure settings bölgesel altimetre basınç ayarlamalarıRPV remotely piloted vehicle uzaktan kumandalı hava araçlarıRTradio telephony telsiz haberleşmesiRTO rejected take-off kalkıştan vazgeçmeRVRrunvay visual range pistte görüş mesafesiRVSMreduced vertical seperation minimums 'dikey ayırmanın, FL290 ile FL410 arasında 1000' indirilmesiRW runway pistRWR radar warning receiver radar uyarı alıcısı askeri uçaklarda tehdit algılama sistemi radar güdümlü füze algılayıcısıRx receiver radyo alıcısı



    SAM surface to air missile yerden havaya füzeSARsearch and rescue arama ve kurtarmaSarsatsattelite aided tracking sistem uydu destekli takip sistemiSAS stability augmentation system stabiliti güçlendirme sistemi helkikopter ve uçaklarda stabiliteyi kararlı uçuşu kolaylaştıran bir çeşit uçuş kontrol kumanda sistemiSBWsteer by wire kablo ile dümen kontrolü uçağın ön tekerleklerinin istikamet kontrolü (direksiyonu) mekanik değil elektrik kablosu ile göndrilmesidirSC stratocumulus cloud (bulutu)SCT scattered cloud parçalı bulutlu 3-4 okta bulutSelcal sellective call özel çağrı genellikle kıtalar arası uçan büyük uçaklarda ışıklı veya sesli uyarı gönderebilen bir haberlşeme ikaz sistemiShort final piste 2 nm den az kalan bir uçağın yaptığı telsiz anonsushp shaft hourse power türbünlü uçaklarda güç birirmiSIGMEThava durumunun kötüleşeceği uyarısı
    SKC sky clear hava açıksl sea level deniz seviyesiSLAR sideways looking airborne radar yana bakışlı uçaktaki radarSLMGself lounching motor glider başka bir uçağın çekmesine gerek kalmadan kendi motor gücü ile havalanan motorlu planörSMOH since major overhoul son temel bakım ve motor indirmeden bu yana (geçen uçuş saati)sm statute mile kara mili 1600 metrelik uzunluk birirmisocked-in trafiğe kapalı havalanıSOPstandard operating procedure standart işletme yöntemiSquawk tranasponderle önceden belirlenmiş kod göndermek SSRye de bakın
    SR-SS sunrise to sunset gündoğumundan gün batımınaSSBJsupersonic bussines jet sesten hızlı iş jeti
    SSRsecondary surveillence radar yerde konuşlandırılmış ve uçağın kimliğini sorgulayan bir radar uçaktaki transponder ile uyumlu çalışırST stratus cloud (bulutu)stallsüratsiz kalma kanat üzerindeki hava akımını bozulması STAR standar terminal arrival route havalanı terminale ulaşma yolu STOL short take –off and landing kısa mesafede iniş ve kalkışSTOVL short take-off and verticl landing kısa mesafede kalkış ve dikine iniş STP standart temperature and pressure 15 derece ve 1013.2 mbar SVFRspecial visual flight rules özel görerek uçuş kaideleri VFR a da bakın




    T true doğruTA transition altitude IFR trafiğinin flight levels kullanması gereken yükseklikTACAN tactical air navigation system UHF frekansından sinyal gönderen ve devamlı surette uçağın seçilen istasyona göre mesafesini ve doğrultusunu hassas bir şekilde veren seyrüsefer yardımcısı. esasen askeri uçaklar için geliştirilmiş olsada uygun DMF mesafe tayin edici ekipmana sahip sivil uçaklarca da kullanılabilir
    TAF terminal aerodrom forecast of weather terminal hava tahminTAS true airspeed dış hava sıcaklığı ve irtifaya göre düzeltilmiş hava süratiT&S turn and slip indicator dönüş ve kayma göstergesi TBO time between overhouls uçak üreticilerinin motor yenileme için tavsiye ettikleri motor ömrü süresi saat olarakTBWthrotle by-wire elektrik kontrollü gaz koluTCAS traffic allert and collusion avoidence sistem trafik uyarı ve çarpışma önleyici sistem yer radarından bağımsız uçağa monte edili radar sistemi ile çalışan bir sistem iki tipi vardır TCAS-1 sadece trafik yakınlaşma uyarısında bulunur ama ne tarafa manevra yapılması gerektiğini söylemez TCAS-2 ise uyarıda bulunduğu gibi sakınma reaksiyonunun ne yöne olması gerektiğini de tavsiye ederTGT turbine gas temperature türbün gaz sıcaklığıTH true heading gerçek istikametTHRtreshold pistin başlangıç kısmı eşikTIT turbine inlet temperature türbün ağzı girişi sıcaklığıTL transition level flight levele geçiş aşamasıın en alt sınırıTMAterminal control area (bölgesi)
    T/O take off kalkışTODA take off distance availible kalkış için yeterli mesafe var (pistler için)
    TODRtake- off distance required yeterli kalkış mesafesi gerekli
    T/R thrust reversers motorun itki gücünü ters çeviren kapaklar. böylce güç ileri yönelir ve uçak indikten sonra pistte daha kısa mesafede dururtrack iz bir uçağın yere göre izlediği gerçek yoltransponder radyo vericisi-alıcısı TTtrue track gerçek uçuş yolu
    TTAF/E total time airframe/engine toplam motor ömrü ve gövde uçuş saatiTTSN total time since new uçak ilk alındığından beri toplam uçuş saati süresiTVOR terminal VOR havalanlarında yaklaşmaya yardımcı olan düşük güçte bir yer VOR istasyonuTWRtower kule
    TWY taxiway taksi yolu terminalden piste giden yoltxtransmitter




    UAV unmanned aerial vehicle insansız hava aracıUCAVunmanned combat aerial vehicle insansız savaş hava aracı
    UDFUHF direction finding UHF yön bulucu
    UHF ultra high frquency 300-3000 MHz bandındaki radyo frekanslarıUNL unlimited sınırsızUTC universal time co-ordinated artık GMT yerine kullanılan zaman dilimi Zulu ya da bakın



    V-speeds uçaklarda kullanılan V hızı çeşitleriV1 desicion speed kalkıştan vazgeçme karar hızı v1 e kadar kalkıştan vazgeçilebilir ama v1 hızı geçildikten sonra kalkış gerçekleştirilmelidir yoksa durmak için yeterli pist mesafesi kalmamaktadırVa design maneuvering speed bir uçağın (gövdeye hasar vermeden) aşırı manevra kaldırabileceği hız sınırıdırVfe flap indirme azami hızı bu hızdan sonra flaplar toplanmalı hız göstergesindeki beyaz bölgenin sonudurVle tekerlekler açılmış halde yapılabilecek maximum hızdırVmcminumum control hızı iki motorlu uçakların bir motorları durduğunda manevera yapabilmeleri için muhafaza etmesi gereken asgari hız sınırıVmo maximum operasiyon hızı Vne velocity never exceed asla geçilmemesi gereken sürat göstergedeki kırmızı bölgeVno normal kullanım hızı gövdeye zarar vermeden yapılacak son hız göstergedeki yeşil bölgenin sonuVrvelocity rotate kalkış için burnu kaldırmaya başlama süratiVso azami kalkış ağırlında tekerlekler açık flaplar indirilmiş halde iken stall hızı Vx tüm maotorların tam güçte en iyi tırmanma açısıVxsemotor arıszasında en iyi tırmanma açısıVy en iyi tırmanma oranı Vysemotorlar çalışmazken en iyi tırmanma oranı göstergedeki mavi alanVAD visual approach and departure chart görerek yaklaşama ve kalkış haritalarıVAL visual approach and landing chart görerek yaklaşma ve iniş kartlarıVarvariation pusula sapmasıVASISvisual approach slope indicator sistem piste inişi kolaylaştıran ve görerek iniş için hazırlanmış renkli ışıklar sistemi
    VDFvery high fequency direction finding çok yüksek frekanslı yön bulma
    VFR visual flight rules görerek uçuş kaideleri VHF very high frquency 30-300 MHz bandındaki radyo ferkanslarıvis visibility görüş uzaklığıVLA very light aircraft çok hafif uçak VMC visual meterological condition görerek uçmak için gerekli hava durumu şartları 5 millik görüş uzaklığı buluttan 1000 feet dikey uzaklık (300metre) 1 nm (1800 metre) yatay uzaklıkta olacak şekilde uçuş şartlarının bulunmasıdırVnavvertical navigation
    VOR very high frequency omnidirectional range 108-118 MHz bandında çalışan radyo navigasyon sistemi yerdeki vor istasyonu iki fazlı 360 dercelik açıyla sinyal göderir uçaktaki alıcı da pilota yönü ve radyali belrtirVORTACVOR ile TACAN bileşimi
    vortex girdap uçakların arkasında bıraktıkları karşık dağınık etkili hava kütlesi VP variable pitch bazı pervaneli uçaklarda uçuş esnasında pervane açısını ayarlama sistemiVRPvisual reporting point VFR de uçan uçakların geçtiklerinde rapor etmeleri gereken yer işaretleri VSI vertical speed indicator tırmanma ve alçalma miktarını gösteren birincil uçuş göstergelerinden biriV/STOL vertical/short take-off and landing dikine/kısamesafede kalkış ve inişVTOL vertical take-off and landing dikine kalkış ve iniş




    WAC world aeronautical chart 1:1000000 ölçüsündewaketurbulance bir uçağın uçuş esnasında ardında bıraktığı darmadağın aşağı batan hava kütlesi, büyük uçakların arkasında bıraktıkları bu vortexler 3 dakika kadar sürmekte dağılmadan buralara giren küçük uçklar hafif kontrol kaybından düşmeye varan neticelerle karşılaşabilirler
    eskiden bunu pervanenin yaptığı sanılıyordu ama jetler çıktıktan sonra da devam etmesi bunun pervaneye bağlı değil her uçağın arkasında kalan ve ciddi tehlikeleri olan bir şey olduğu görüldü
    WATweight and temperature ağırlık ve sıcaklık
    wetyakıtla dolu anl***** gelir uçak kiralarken yakıt dahil anlamındadır karşıtı dry
    wfu withdrawn from use kullanımdan kaldırılmışwindshear rüzgar yönü ve şiddetinde yerel olarak meydana gelen ani değişim genellikle yere yakın olurlar kalkış ve inişte uçkları ters anında yakalarsa ani hız kaybına ve düşüşe yol açabilirlerWP waypoint yol güzergah noktasıW/Vwind velocity
    Wxweather hava durumu





    XC cross country 90 milden fazla mesafeye uçmak (genelde hafif GA uçklarda)xmsn transmission ileti radyo yayınıxpdr transponder radyo vericisi




    zero-timed bir uçak motorunu yenilemek sıfırlamakZulu dünyada tüm uçuşlarda kullanılan zaman standardı eskiden GMT idi şimdi ise co-ordinated universal time
    UTC




    Hazırlayan : Remzi ÖZTÜRK

Benzer Konular

  1. Arapca'dan Turkce'ye futbol sozlugu
    EFE Tarafından Komik Yazılar Foruma
    Cevap: 0
    Son Mesaj: 24-10-2007, 12:00 AM
  2. Donanım Terimler sözlüğü
    dogangunes Tarafından Donanım Forumu Foruma
    Cevap: 0
    Son Mesaj: 22-07-2007, 03:19 AM

Anahtar kelimeler

Yetkileriniz

  • Yeni konuları düzenleyemezsiniz
  • Yanıt verebilirsiniz
  • Eklentileridüzenleyemezsiniz
  • Mesaj değiştiremezsiniz
  •