Fotoğraf Makinasını Kim İcat etti?

[Gazi]

Bugün birkaç saniyede poz verip çektiğiniz ,banyosu son derece kolaylıkla yapılan, gerekirse tez zamanda büyültülüp istediğiniz boyutta kopyası elinize verilen fotoğrafın, aslında yüz yıllarca süren deneme ve çalışmaların sonucu olduğuna inanmak gerçekten güçtür. Aslında, fotoğraf makinesi büyük icatların çoğu gibi bir kişi tarafından icat edilmemiştir. Fikrin doğması,uygulanması,gelişimi,değişik kişilerin çalışmaları ve uzun aralıklı dönemlerin sonucudur.

11. ve 16. yüzyıllar arasında, insanlar "karanlık oda" fikriyle ilgili çalışmalar yapmışlardı. Gerçekte kağıt üzerine bir resmin "alınması" söz konusu değildi.

1568 yılında Daniello Barbaro, "karanlık oda" adı verilen cihaza bir mercek ekledi. İlkel bir objektif niteliğindeki merceğin açılışı, görüntünün daha kesin olabilmesi için değişebiliyordu. 1802 yılında, Thomas Wedgwood ve Sör Humphrey Davy, ışığa karşı duyarlı bir maddeyle kaplı kağıt üzerine, kontak baskı yoluyla siluet ve görüntüler tespitine muvaffak oldular. Fakat baskı ömürlü değildi.

1816 yılında, Joseph Niepce,bir mücevher kutusu ve bir mikroskoptan alınmış mercekle ilkel bir fotoğraf makinesi yapmayı başardı. Negatif bir görüntüyü tespit etti. William Talbot adındaki İngiliz, 1835 yılında,negatiften alınma ilk pozitif baskıyı yaptı. Görüntünün ömürlü (devamlı) olması sağlanabilmişti.

l839’da,Louis Daguerre,gümüş plak üzerine görüntü aldı. Aynı çıkış noktasından temellenen çalışmalar birbirini izledi. Başlangıçta ağır adımlı gelişmeler bir sonrakine zincirlendi.

En sonunda,1888 yılında,kutu fotoğraf makinesi piyasaya sürüldü. Bu makine,Kodak sistemini kullanan (Eastman Dry Plate and Film Company-Eastman Kuru Plak ve Film Şirketi) tarafından geliştirildi. Söz konusu makine, 100 pozluk filmle dolu olarak satıldı. Çekimden sonra, makine ve film Rochester'e gönderiliyor,burada film almıyor,banyo işlemi yapılıyor, makineye tekrar film doldurularak sahibine iade ediliyordu.

[Gazi]

Fotoğraf,eski Yunanca "fotos-ışık" ve " grafos-yazmak" kelimelerinin birleşmesinden meydana gelmiş bir deyimdir. Bu kelimelerden kolaylıkla anlaşılacağı gibi "ışıkla yazı,ışıkla yazmak" anl***** gelir.

Fotoğraf makinesinin çalışmasındaki temel ilke de "ışık" tır. Bu temel ilke nedeniyle, fotoğraf makinesini göze benzetebiliriz. Gözün görmesi için ışık gerektiği gibi, fotoğraf makinesinin çalışması için de ışık gereklidir. Bir fotoğraf makinesinde, gözbebeğine karşılık olarak "objektif" kullanılır. Objektif, genellikle "yakınsak" bir mercek veya mercek gurubudur. Konudan, yani fotoğrafı çekilecek objeden gelen ışığın, dağılmaksızın, topluca, ışığa karşı duyarlı (hassas) film üzerine düşmesini sağlar. Gözde görülen cismin (görüntünün) belirdiği ağ tabaka, fotoğraf makinesinde ışığa karşı duyarlı filmle karşılanmıştır. Objektiften geçen ışık ters olarak bu film üzerine düşer ve orada iz bırakır (görüntüyü oluşturur). Görüntüyü ortaya çıkarmak için,film ışığın etkisinden uzak, "karanlık oda" diye tanımlanan özel bir yerde özel maddelerle işlem görür. Bu işleme "banyo-develope" adı verilir. Banyo sonucunda resmin negatifi elde edilmiştir. Negatif film ışığa karşı duyarlı fotoğraf kağıdına geçirilince, pozitif,yani bildiğimiz fotoğraf ortaya çıkar.

Objektifte tek bir mercek kullanılacak olursa,merceğin ortasından geçen ışınlar normal şekilde filmin üzerine düşer. Fakat merceğin kenarından geçen ışınlar -beyaz rengi meydana getiren- 7 renge ayrılacaktır. Dolayısıyla fotoğrafın bozulması söz konusudur.

Bunu önlemek için,yakınsak mercek yanına bir de "ıraksak" mercek konulmuştur. Bu basit objektif "akromatik" diye tanımlanır ve manzara fotoğraflarının çekiminde kullanılabilir. Objektif türleri çok çeşitlidir. Objektiften gelen ışınların bir kısmını tutmak için "diyafram" adı verilen özel yapıdaki perde kullanılır. Diyafram, objektifin kenarlarından gelen ışınların tutulması,böylece arka planda kalan yerlerin de net çıkması için yararlanılan bir unsurdur. Fotoğraf makinesinin önemli parçalarından biri olan "obtüratör" ise, objektifle diyaframdan geçen ışığın film üzerine düşme süresini sınırlar.Obtüratör, objektifin önünü kapayan bir perde ve söz konusu perdeyi hareket ettiren bir mekanizma yapısındadır. Normal durumda,perde objektifi kapatmaktadır. Gerekli bütün ayarlar yapılınca, makinenin düğmesine basılır ve mekanizma obtüratörü objektifin önünden hareket ettirir, yani açar. Gelen ışık -sınırlı bir süreyle- filmin üzerine düşer.

Bir fotoğraf çekerken, içine film yerleştirilmiş makinenin objektifi konuya yöneltilir ve "poz" verilir.Poz,fotoğrafın çekimi için gerekli ışık miktarlarıyla,ışığın film üzerinde kalma süresinin ayarıdır. Bu değerlendirmeler, daha önce değinmiş olduğumuz gibi "diyafram" ve "obtüratör" le yapılır.

Bir fotoğraf makinesini fotoğrafı çekilecek olan konuya yöneltmişken, objenin konuyla tam karşı karşıya bulunup bulunmadığı "vizör" den bakılarak anlaşılır. Böylece göz ayarı yapılır. Vizör,objeyi,yani fotoğrafı belirli bir çerçeve içinde gösteren bir unsurdur.

Mükemmel bir fotoğraf çekimi için, objenin görüntüsünün objektifin tam odağına düşmesi gerekir. Dolayısıyla, fotoğrafı çekilecek cismin-objenin-objektife olan uzaklığını bilmek şarttır.

Bunun için de "telemetre" kullanılır. Başka türlü söylemek gerekirse, telemetre, obje ve objektif arası uzaklığın sağlıklı bir şekilde (yani fotoğrafı çekilecek cismin görüntüsünün objektifin tam odak noktasına düşmesini sağlayacak düzenle) ayarlanmasını mümkün kılan unsurdur.