Bazı uçaklar için yakıt hesaplama formülü

Öncelikle uçak tiplerine göre formül tablolarını yazıyorum, daha sonra bu formüllerin kullanımı için bir örnek çözeceğim.

Bu formüllerle yapılan hesaplamaların yaklaşık değerler olduğunu, sadece FS uçakları ile uçularak yapılmış denemeler neticesinde çıkarılmış olduğunu bilmekte fayda vardır. Gerçek uçakların performans tablolarını inceleme ve bu formüllere uygulamayı istiyordum ama zaman ayıramadım.Ayrıca bu hesapların bize sadece FS ortamında lazım olduğunu kabul ederek uğraşmaya da gerek de duymadım.

Formüllerdeki kısaltmalar ;

Kg = kilogram ( yakıt), Lt = litre (yakıt) , Gl = galon (yakıt )
Nm = Nautical Mile ( uçulacak mesafe )
Dk = dakika ( uçuş zamanı )



CESSNA 172 , PIPER, CATANA, SOCATA vb TEK MOTORLU PERVANELİ :
Kg = 0,72 x Lt = 2,74 x Gl = 0,6 x Dk = 0,36 x Nm + 6

KING 350 , BARON 58 , BEECH 200 , CESSNA 310 vb ÇİFT MOTORLU PERVANELİ :
Kg = 0,72 x Lt = 2,74 x Gl = 1,43 x Dk = 0,44 x Nm + 14

DASH 8 , ATR 72 500 vb ÇİFT MOTORLU TURBO PERVANELİ :
Kg = 0,72 x Lt = 2,74 x Gl = 9 x Dk = 2,1 x Nm + 88

FOKKER 100 , LEARJET 45 vb ÇİFT MOTORLU JET UÇAKLARI :
Kg = 0,72 x Lt = 2,74 x Gl = 30 x Dk = 4,1 x Nm + 456

RJ 100 DÖRT MOTORLU JET UÇAĞI :
Kg = 0,72 x Lt = 2,74 x Gl = 38,3 x Dk = 5,2 x Nm + 575

BOEING 737 400 ÇİFT MOTORLU JET UÇAĞI :
Kg = 0,72 x Lt = 2,74 x Gl = 46,5 x Dk = 6,3 x Nm + 698

AIRBUS 320 , MD 80 ÇİFT MOTORLU JET UÇAKLARI :
Kg = 0,72 x Lt = 2,74 x Gl = 57,6 x Dk = 7,74 x Nm + 862


Boeing 747 , 777 ve Airbus 340 vb tipi heavy katagorisindeki uçaklarla uçmayı sevmediğim için, o uçaklara ait çalışmaları yapmadım.


Şimdi yukardaki formğlleri kullanarak birkaç örnek problem çözelim. Bu çözümlerde ilkokul düzeyinde matematik bilgisine ihtiyacımız olacak. Yapacağmız sadece formüllerde, ihtiyacımız olan iki eşitliği alarak değerleri yerine koymak ve bilinmeyeni hesaplamak.


ÖRNEK : BOEING 737 400 uçağı ile 1000 NM lık bir uçuşumuz var. Bu uçuşun kaç dakika süreceğini ve harcanacak yakıtı hesaplayalım.

Yukarıdaki tablodan formülümüz : Kg = 0,72 x Lt = 2,74 x Gl = 46,5 x Dk = 6,3 x Nm + 698

Önce uçuş zamanı için 46,5 x Dk = 6,3 x Nm + 698 formulünden
Dk = ( 6,3 x Nm + 698 ) / 46,5 formulünü buluruz , değerleri yerine koyarak,
Dk = ( 6,3 x 1000 + 698 ) / 46,5 = 150,49 dakika yani yaklaşık 2 saat 31 dakika

Yakıt hesabı için 2,74 x Gl = 46,5 x Dk formülünden ,
Gl = ( 46,5 x Dk ) / 2,74 formulü bulunur, değerleri yerine koyalım,
Gl = ( 46,5 x 150,49 ) / 2,74 = 2553,9 galon yakıt lazımdır. 2554 Gl kabul edelim.

0,72 x Lt = 2,74 x Gl formülünden Lt = ( 2,74 x 2554 ) / 0,72 = 9719 Lt yakıt eder

Kg = 0,72 x lt formülünden Kg = 0,72 x 9719 = 6997 kilogram eder yani yaklaşık 7 ton.



Ancak unutmayın ki bu yakıt sadece normal uçuş süresince yakılacak yakıttır, taxi , hold , başka meydana divert gibi extra durumlar hesaba katılmamıştır. Bu yakıta ilave yapmanızda fayda vardır.

Diğer uçaklar için de sistem aynıdır, yapacağınız sadece o uçağa ait formulü yukarıdaki tablodan alarak değerleri yerine koymak olacaktır.

Can ÇETİNÇELİK Tarafından hazırlanmıştır tamamen alıntıdır .