1 den 2´e kadar. Toplam 2 mesaj bulundu

Kıvrak Zeybek

Kültür, Sanat Kategorisi Halk Oyunları Forumunda Kıvrak Zeybek Konusunu inceliyorsunuz, Konu içerigi ->> SEYMEN ANKARA(SEYMEN) YÖRESİ İLE İLGİLİ GENEL BİLGİLER Ankara ve civar yörelerde Ege Bölgesi’ndeki Zeybek terimi Seymen adını alır. Bu yörelerde ...

  1. #1
    Administrator
    Üyelik tarihi
    Jul 2007
    Mesajlar
    4.441
    Blog Mesajları
    4

    Kıvrak Zeybek

    SEYMEN

    ANKARA(SEYMEN) YÖRESİ İLE İLGİLİ GENEL BİLGİLER
    Ankara ve civar yörelerde Ege Bölgesi’ndeki Zeybek terimi Seymen adını alır. Bu yörelerde de Ege görülen Kızan , Zeybek , Efe silsilesi vardır. Ancak burada kızan yerine Yeni Yitme ,Zeybek yerine Seymen terimleri kullanılır. Seymenlerin bir araya toplanması halk arasında Seymen Alayı Düzülmesi olarak adlandırılır. Seymen alayları ancak önemli günlerde toplanır. Bu da yeni reis seçimi , yeni devlet kurulması , milli felaket günleri gibi önemli günlerdir. Düğün ve bayramlarda daha ufak seymen alayı kurulur. Rumeli’de seymen kelime anlamı olarak Bekçi olarak bilinir. Ankara ve civarında ise efe ,yiğit ruhlu ve atlı anl***** gelir. Seymenlerin kökeni Türklerin Anadolu’ya giriş tarihi olan 1071 Malazgirt zaferine dayandığı varsayılmaktadır. Ankara ve civarına yerleşmiş olan Oğuz boyları reislerini Seymen düzerek seçerlerdi. Seymen alayı düzüleceği gün efeler kahvesi önüne bir bayrak dikilirdi.

    SEYMEN ALAYI
    Seymen alayı kenarları sırmalı bir bayrağa sahiptir. Alayın harekete geçebilmesi için bayrağın cami avlusuna dikilmesi ve dua okunup kurban kesilmesi gerekir. Alayın önünde beyaz şalvar giymiş davulcular gider. Davulcular şaman yerine geçerler , çalarlarken davulları havaya kaldırarak , yere diz çökerek , hem dans ederler hem de tanrı ruhlarını çağırırmış gibi tavırlar takınırlar. Seymen alayı oluşurken önde davul zurnacılar hemen arkalarında seymenlerin irilerinden birisinin taşıdığı bayrak bulunur. Bayrağın iki tarafında iki efe ellerinde palalar havaya kalkmış vaziyette yürürler .Bu ellerinde pala bulunan efelere bölük başı ellerinde ki palaya da teke pala adı verilir. Yaşları on üç- on dört olan çocuklar ellerinde som saplı bıçaklar milli kıyafetleri ile yürürler. Davulla sancağın arasında iki tane gür bıyıklı omuzunda balta olan efe yürür etrafa kekin ve sert bakarlar. Bunlara da baltacı adı verilir. Seymenler sancağın arkasında sağlı sollu iki sıra halinde geriye doğru uzanır aralarında ise seymen başı ve ikinci efe bulunur. Efelerin ellerinde tekepalalar seymen başının elinde ise Osmanlı kılıcı bulunur. Seymen başı bazen yürürken “Doh Doh” diye bağırır bunu duyan efeler hep bir ağızdan “Doh Doh” diye bağırarak yürümeye devam ederler ve bu komuttan sonra zeybek türküleri çalmaya başlar. Efeler kılıçları ile oyunu oynayarak ilerler.

    FERFENE , SIRA GEZME
    Ferfene ve sıra gezme bir tür muhabbet toplantılarıdır. Bu toplantıyı idare eden delikanlı başı bulunur. Meclis bu delikanlıdan sorulur. Toplantı yerinin baş köşesinde delikanlı başı , iki yanında yardımcıları oturur , daha sonrası yaş sırasına göre kapıya doğru dizilirler. Gençler mutlaka diz çökmek durumundadırlar. Mecliste delikanlının baş işareti ile sazlar çalmaya başlar. Sazları çalanlardan en yaşlısı ortaya oturacak şekilde sıralanırlar. Sazlar çalınmaya başladığı andan itibaren konuşma kesilir. Önce divanlar , koşmalar , daha sonra yöresel kıvrak türküler çalınır. Sazlar halk oyunlarına girdikten sonra delikanlının baş işareti ile gençler kalkıp oynamaya başlarlar. Oyunlara Sabahi ile başlar daha sonra Misket, Hüdayda ,Mor koyun , Name gelin , Atım Arap v.s. gibi düz oyunlarla devam edilir. En son Zeybek oyunu oynanır ve bu oyunda bittikten sonra Cezayir havası çalınır bu muhabbetin ve meclisin bittiğini belirtir bu müzikten sonra hiçbir suretle oyun oynanmaz.

    ANKARA’DA HALK OYUNLARI
    Konum itibarı ile Anadolu’nun tam ortasında bulunan Ankara oyunları
    bakımından bir geçiş bölgesidir. Kimi yerde halaylar ,kimi yerde Misket ayakları , kimi yerde zeybekler görülebilir. Ankara’nın merkezinde fazla melez oyun görülmediği gibi ilçelerinde bu durum pek de geçerli değildir. Merkez oyunları 1-Zeybekler 2- Düz oyunlar olarak ikiye ayrılır.

    ZEYBEKLER En az iki kişi ile oynanır ancak 3 ve 3’ün katları olacak sayıda oynanmasına dikkat edilir. Üçlü sacayağı diye tabir edilen bu sayıların olmasına dikkat edilir. Eller birbirine değmeden daire biçiminde ağır ve heybetli oynanır. Bu oyunlar genelde milli bayramlarda , sıra gezmelerinde ve ferfene toplantıların da oynanır.
    Belli başlı oyunları şunlardır;
    Ankara Zeybeği Seymen Zeybeği Mendil Zeybeği Alim Zeybeği
    Karaşar Zeybeği Misket Zeybeği Yağcı Zeybeği

    Zeybek oyunları bağlama eşliğin de oynanır ve el de kaşık ,kılıç bulundurulmaz. Ancak sadece Seymen Zeybeğinde kılıçlar ve davul zurna ile oynanır.

    DÜZ OYUNLAR : Zeybeğe göre daha hareketli ve kıvrak oyunlardan oluşur. Belli başlı bir ritmi bulunur . türkünün başında ki tempo ile sonunda ki tempo aynı ayardadır. Figürler eller , kollar ve ayak hareketleri ağırlıklıdır. Düz oyunlar oynanırken vücut titremez , baş dik , göğüs önede oynanır. Çökme yoktur , oyuncular kendi etrafında soldan sağa doğru dönerler . Oyunlar her zaman ve her yerde oynanmaz. Oynanabilmesi için bir sebebi olması gerekir. Bilinen düz oyunlar şunlardır ;
    Hüdayda Çarşamba Misket Yandım Şeker
    Mor koyun
    Yıldız Name Gelin
    Sabahi Ankara Koşması Atım Arap

    ANKARA ZEYBEĞİ: Yalnız erkekler tarafından üçlü sacayağı biçimin de oynanır. Saz müziğe girdiği zaman oyuncular hareketsiz dururlar. Bu durum da sağ el silahın üzerinde sol el ise kalça üzerinde bulunur. Müzikle birlikte eller yavaşça aşağı iner ve dirsek hizasında kaldırılır. Müziğin gezinmesi 3 kere durup beklemeden

    ÇARŞAMBA: En hareketli düz oyun türüdür. İki kişi ile oynanır . Karşılıklı gelindiği zaman ayaklar sert bir şekilde yere vurulur. Cepheler aksi yönde olmasına rağmen ters omuzlar birbirine vurularak geçiş yapılır.

    HÜDAYDA: Adını Güzelliği dillere destan bir Ankaralı kadın olan Fatma Hüda‘dan aldığı söylenir. En meşhur ve bilinen oyundur. Bu oyunda iki kişi ile oynanır ve gezinti kısmından sonra oyuna başlanır

    Kaynak: IFD

  2. #2
    Administrator
    Üyelik tarihi
    Jul 2007
    Mesajlar
    4.441
    Blog Mesajları
    4

    Cevap: Kıvrak Zeybek

    Teke Zortlatması
    anadolu yarımadasının güney batısında akdeniz’e doğru uzanan kara parçasının adı teke yarımadasıdır. bu yarımada üzerinde burdur, muğla ve antalya illeri yeralmaktadır. bu yarımada üzerinde yer alan batı toroslar'da oldukça sarp kayalıklar bulunmakta ve bu kayalıklarda da ala geyik ve dağ keçisi bulunmaktadır. bu dağ keçisinin yayılış alanı anadoluda oldukça geniş bir alanda olmasına rağmen, kendisini doğaya uydurma, gizleme ve beslenme ortamı olarak en uygun alanlar olarak bugün, niğde demir kazık dağları, bolkar dağları, antalya giden gelmez, beydağları, burdur maşta dağı ve ballık deresi kanyonu ile muğla sandraz dağıdır. ayrıca bu yöreye yakın olan denizli honaz ve karcı dağları da yaban keçisi'nin yayılış alanıdır.

    yaban keçileri gruplar halinde yaşarlar. yaşlı erkektekeler ise genelde tek yaşar ve eylül ekim aylarında haremlerini kurmaya başlarlar. bu zamanda yaşlı tekeler haremlerini kurmak için diğer yaşlı teke ve genç erkekler arasında kıyasıya döğüşler olur ve bu döğüşler kafa kafaya vurma şeklindedir. kayalar üzerinde olan bu döğüş sırasında, tekeler ayaklarını yere vurarak çıkardıklar ayak sesleri ve bu seslere karışan boynuz şakırtısından oluşan bu harmoniye teke zortlatması olarak ifade edilmektedir ki, bu harmoniye uygun olarak özellikle burdur ilinin dirmil yöresinde oynanan kıvrak ve hareketli bu folklora teke zortlatması denilir. bu oyunlara örnek olarak, yayla yolları, goca çam gibi çok sayıda oyun vardır.

    Avşar Beyleri zeybeği-(Aziziye Köyü) ve Hikayesi
    Selçuklu İmparatorluğu’nun yıkılmasıyla birlikte Anadolu’da Türk Beylikleri kuruldu. Beylikler zamanında Burdur ve civarında Hamitoğulları Beyliği kurulmuştu. Osmanlı Beyliği ile Germiyanoğulları arasında bir kız alışverişi sebebiyle Osmanlılar Acıpayam/Yeşilova bölgesindeki Eşeler yaylasını çeyiz olarak Germiyanoğullarına verdiler. Bunun üzerine bölgeyi kontrol altına almak isteyen Germiyanoğulları 5-6 bin civarındaki atlı kuvvetlerini bölgeye gönderdi. Hamitoğulları da bu durumdan rahatsız olup kuvvetlerini bu bölgeye sevk etti.

    Yine bu arada Karaağaç Bey kontrolundaki Avşar Aşireti de bu bölgeyi beğenip daha önceden yerleşmişti. Avşar Aşireti'nin kuvvetleri sayı olarak 500-600 civarındaydı. Germiyanoğullarının kuvvetlerine karşı kendilerini savunmak için sayıca çok azdılar. Ancak konakladıkları bölgeyi Germiyanoğullarına bırakmaya niyetleri de yoktu. Aşiretin ileri gelenleri gözü kara Karaağaç Bey’e savaşmaması için ne kadar telkinde bulunduysa da dinletemediler. Karaağaç Bey Germiyanoğullar’yla savaşa tutuşup az sayıdaki adamlarıyla Germiyan güçlerini dağıtarak savaştan zaferle çıktı. Burası sonraları Avşar Aşireti’nin merkezi oldu ve “Asi Karaağaç” dendi. Bir diğer ismi de “Garbi Karaağaç” tır. Daha sonraları badem ağaçlarının çok olması sebebiyle buraya "Acıpayam" adı verilmiştir.

    Avşar Beyleri’nin Germiyanoğulları'na karşı verdiği savaşta yaptıkları kaharamanca çarpışmalarda obanın ozanı tarafından destansı bir şekilde türkü halinde söylenmiştir. Daha sonraları Teke Yöresinde sevilen ve günümüze kadar gelen bir türkü haline gelmiştir.

Benzer Konular

  1. Zeybek Ogreniyorum (video)
    YukseLL Tarafından Halk Oyunları Foruma
    Cevap: 5
    Son Mesaj: 24-12-2009, 03:10 AM
  2. Kamalı Zeybek (Mustafa Efe )
    YukseLL Tarafından Halk Oyunları Foruma
    Cevap: 0
    Son Mesaj: 30-03-2009, 11:38 PM
  3. Zeybek
    YukseLL Tarafından Halk Oyunları Foruma
    Cevap: 0
    Son Mesaj: 30-03-2009, 11:31 PM
  4. Atatürk - Sarı Zeybek 1(video)
    dogangunes Tarafından Atatürk Foruma
    Cevap: 4
    Son Mesaj: 25-07-2007, 03:48 AM
  5. Agır Zeybek
    YukseLL Tarafından Halk Oyunları Foruma
    Cevap: 0
    Son Mesaj: 17-07-2007, 11:16 AM

Yetkileriniz

  • Yeni konuları düzenleyemezsiniz
  • Yanıt veremezsiniz
  • Eklentileridüzenleyemezsiniz
  • Mesaj değiştiremezsiniz
  •  

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139 140 141 142 143 144 145 146 147 148 149 150 151 152 153 154 155 156 157 158 159 160 161 162 163 164 165 166 167 168 169 170 171 172 173 174 175 176 177 178 179 180 181 182 183 184